Gerard Dogger

Engelandvaarder, Soldaat van Oranje
VoornaamGerard
AchternaamDogger
GeslachtMan
Geboren8 december 1919 in Amsterdam
Overleden9 maart 1985 in Oxted, Surrey
OnderscheidingenMilitaire Willems-Orde (KB 16-3-1953)
Verzetsherdenkingskruis
Oorlogsherinneringskruis
Officierskruis
Tocht(en)
Datum vertrek1942-01-30
Datum aankomst1942-04
HoofdrouteZuidelijke route, via Zwitserland
Landen op de routeNederland - België - Frankrijk - Zwitserland - Frankrijk - Spanje - Portugal - Verenigd Koninkrijk
Locaties op de routeDen Haag (Nederland) - Breda (Nederland) - Putte (Nederland) - Antwerpen (België) - Brussel (België) - Givet (Frankrijk) - Montbéliard (Frankrijk) - Glay (Frankrijk) - Grandfontaine (Zwitserland) - Porrentruy (Zwitserland) - Bern (Zwitserland) - Versoix (Zwitserland) - Genève (Zwitserland) - Chambéry (Frankrijk) - Narbonne (Frankrijk) - Cerbère (Frankrijk) - Portbou (Spanje) - Barcelona (Spanje) - Bilbao (Spanje) - Vigo (Spanje) - Lissabon (Portugal) - [Whitchurch Airport] Bristol (Verenigd Koninkrijk)
Tocht geslaagdJa
Helpersgeneraal Aleid van Tricht (Genève, Zwitserland)
Gerard Dogger

Gerard Adrianus Dogger is op 8 december 1919 in Amsterdam geboren. Zijn ouders wonen aan de Willemsparkweg en hij studeert in 1940 aan het Koninklijk Instituut voor de Marine in Den Helder. Hij wordt op 15 juli 1940 als sergeant-adelborst gedemobiliseerd en sluit zich onmiddellijk aan bij de verzetsgroep van ex-militairen, de Orde Dienst. Binnen de OD verricht hij spionage- en koeriersdiensten. Met apparatuur van buurman Arie Althof maakt hij 200 grammofoonplaten met het Wilhelmus en het Adelborstenlied.

Op het zwaarbewaakte strand van Scheveningen doet Dogger een vergeefse, levensgevaarlijke poging met een motortorpedoboot (MTB) naar Engeland te ontkomen om daar de Nederlandse regering te informeren over het verzet in het bezette Nederland. Dogger redt bij deze ontsnappingspoging het leven van een van zijn twee metgezellen.

In de nacht van 17 op 18 januari 1942 probeert Dogger met Peter Tazelaar op het strand van Scheveningen de SDAP-politicus Stuuf Wiardi Beckman en de verzetsman Frans Goedhart naar Engeland te helpen. Een motorgunboat uit Engeland met aan boord Erik Hazelhoff Roelfzema, Chris Krediet en kapitein Goodfellow zal op het afgesproken tijdstip de beide mannen op de meest noordelijke golfbreker oppikken. Het is ijskoud, het vriest bijna 20 graden. De Duitse nachtpatrouille is net voorbij. Peter en Gerard kruipen zo ver mogelijk de golfbreker op en seinen naar open zee. Wiardi Beckman, Goedhart en Pasdeloup verstoppen zich in een leegstaande kazemat op het strand. Plotseling wordt de stilte verbroken door Duits geschreeuw: 'Heraus! Heraus! Hände hoch!' Gerard ziet tot zijn ontsteltenis dat Wiardi Beckman, Goedhart en Pasdeloup door een Duitse patrouille worden ingerekend en Gerard sleurt Peter het ijskoude water in. Tot hun geluk lopen de Duitsers niet verder het strand op. Gerard trekt Peter mee naar de pier. Half bevroren schuifelen ze het strand over richting de boulevard. Met het Kurhaus links van hen beklimmen ze een stenen trapje, rinkelend van de ijspegels aan hun kleding en op weg naar hun schuiladres aan de Groningsestraat 24. Daar worden ze met jenever en aspirine op temperatuur gebracht.

Na een korte periode in gevangenschap verlaat hij bezet Nederland op 30 januari 1942 via het grensplaatsje Putte. Via Vichy Frankrijk, Zwitserland en Spanje bereikt hij Engeland in april 1942. Hij wordt door koningin Wilhelmina op theebezoek op Stubbing House ontvangen en dan terug naar Portugal gestuurd om Joseph Luns op te volgen als militair attaché. Vanaf D-day is Dogger verbonden aan de staf van Prins Bernhard. Na de bevrijding vestigt hij zich weer in Engeland. Over zijn verzetstijd heeft Dogger in 1979 het boek 'De vierkante maan' gepubliceerd. Daarin verklaart hij de 'noodzaak van de moord op de 19-jarige verrader Hugo de Man' en vertelt hij over zijn contacten met de betrokken verzetsstrijders, de Laga-roeiers Jan van Blerkom (alias Jan Verhagen) en Charley Hugenholtz.  

File pdf
De Schakel van het Genootschap Engelandvaarders nr. 4 - december 1979
p. 13-14: "De vierkante maan"
Bekijk document
File pdf
De Schakel van het Genootschap Engelandvaarders nr. 2 - mei 1979
p. 11-12: Toespraak Gerard Dogger bij opening Oranjehaven, 2 juni 1942
Bekijk document
Dogger, Gerard: De vierkante maan. Het persoonlijke oorlogsrelaas van Gerard Dogger: Sijthoff, 1985, ISBN 90 218 3489 8
Dogger raakt als jong adelborst betrokken bij het verzetswerk. Hij ontsnapt ternauwernood aan de dood tijdens een poging naar Engeland te ontkomen.
Meer informatie
Dogger, Gerard: De vierkante maan. Een persoonlijk oorlogsrelaas; Elsevier, 1979, ISBN 90 10 025 16 0
Dogger raakt als jong adelborst betrokken bij het verzetswerk. Hij ontsnapt ternauwernood aan de dood tijdens een poging naar Engeland te ontkomen. Met op de titelpagina de handgeschreven aantekening: "Aan mijn krijgsmakker 'Kokkie' Piet Vermeulen; met kostbare herinneringen. Gerard Dogger 27.4.79". Vermeulen was de kok van het MTB-team waarvan Dogger deel uitmaakte.
Meer informatie
Schulten, Dr. C.M.: Jonkheer P.J. Six. Amsterdammer en verzetsstrijder; Special Images, 1987, ISBN 90-72106-02-4
Six was in de Tweede Wereldoorlog chef-staf van de Ordedienst. Hij stond in nauw contact met Londen, en had een rol bij de coördinatie van de Binnenlandse Strijdkrachten in 1944. Ook over o.a. Engelandvaarders als Garrelt van Borssum Buisman en Gerard Dogger.
Meer informatie