Jan Emmer

Engelandvaarder, Militair
VoornaamJan
AchternaamEmmer
GeslachtMan
BeroepVrachtwagenchauffeur
Geboren6 april 1917 in Wormer
Overleden7 september 1944 in Mauthausen
Onderscheidingen2 x Bronzen Kruis: (KB 6-11-1941/5 en KB 2-5-1953/33).
Tocht(en)
Datum vertrek1941-09-17
Datum aankomst1941-09-20
HoofdrouteNoordzee
Landen op de routeNederland - Verenigd Koninkrijk
Locaties op de routeCallantsoog (Nederland) - Great Yarmouth (Verenigd Koninkrijk)
Tocht geslaagdJa
Jan Emmer - Rumba voor de Duitsers

Jan Emmer is op 6 april 1917 in Wormer geboren. Hij is vrachtwagenchauffeur. In 1941 komt hij in contact met de Amsterdamse gemeenteambtenaar Herman Broekman, accountant Rudolph Sanders, de scheepswerktuigkundige Ted de Jong en ene Klaas Hendrik Schilp. Met financiële hulp van J.R. Morré, leraar van de Amsterdamse machinistenschool, schaffen ze een 16-voets runabout-sloep aan. Het vaartuig is niet zeewaardig, maar met enkele aanpassingen en een vertrek bij kalme zee moet de overtocht mogelijk zijn. Emmer zit ondergedoken bij Dirk en Cornelia de Graaf.

Hij vervoert de boot naar de kust onder de voorwaarde dat hij mee mag naar Engeland. Op de door de Duitsers in gebruik zijnde werf van P. Saedt in Amsterdam wordt de boot 60 centimeter ingekort, omdat hij anders niet in de vrachtwagen past. Uit de as van een oude Chevrolet-auto wordt onder leiding van Cornelis Hoeve, een expediteur in Zunderdorp, met enig geknutsel een trailer gemaakt. De buitenboordmotor wordt gereviseerd in de werkplaats van het gemeentelijk vervoerbedrijf in Amsterdam. In de garage staat een aantal auto's van de Amsterdamse politie. Heel eenvoudig wordt uit de tanks van deze DKW's benzine afgetapt.

Bij het huis van Cees Hoeve worden enkele proefvaartjes gehouden. Een bevriende boer in de buurt van Callantsoog is bereid boot en trailer onder te brengen in een van zijn schuren. Begin augustus wordt de boot vervoerd naar de hoeve 'Oranje Vrijstaat' in Callantsoog, die als ontmoetingsplaats voor de vijf Engelandvaarders fungeert. De mannen krijgen verdere hulp van Cor Unk - hij werkt bij Rijkswaterstaat en wijst hen de beste weg door de duinen - diens broer Dirk en Simon Baken, die beiden Duitse patrouilles rond de Duinweg in de gaten houden.

Na enkele mislukte pogingen slagen de mannen er op 17 september 1941 in de boot op zee te brengen. Die avond bewijzen Frans Kruidbos, diens vrouw Alie en hun dochtertje Toetje hen een grote dienst. Zij runnen het door de Duitsers als Ortskommandantur in gebruik zijnde hotel/pension 'De Groote Villa' en organiseren op de avond van het vertrek van de Engelandvaarders een zogenaamd verjaardagsfeestje, waarbij aan de mannen van de Grensschutz (de Duitse kustpatrouille) rijkelijk 'rumba' wordt geschonken.

Twee dagen later worden ze opgemerkt door twee Britse mijnenvegers, de HMS 'Solon' neemt hen aan boord. Op vrijdag 3 oktober overhandigen ze koningin Wilhelmina de door Cees Hoeve in Zunderdorp zelf gemaakte Edammer kaas. Jan Emmer wordt met Jhr Felix Ortt op 12 maart 1942 als geheim agent door Erik Hazelhoff Roelfzema naar Scheveningen gebracht. Hij vindt onderdak bij huisarts K Bolle in Pijnacker. Deze zorgt ervoor dat hij via gemeentesecretaris R Heukels een beter persoonsbewijs krijgt. Later duikt hij onder bij Joop en Wil van Elsen, die in een oude pastorie in Amersfoort wonen. Op 30 mei wordt hij door de Duitsers gearresteerd en naar het Oranjehotel gebracht. Op 7 september 1944 is hij in het concentratiekamp Mauthausen om het leven gebracht. Hij is een van de slachtoffers van het zogeheten Englandspiel.  

File jpg
militaire persoonskaart Jan Emmer
Bekijk document 1 Bekijk document 2
File pdf
Engelandvaarders vanaf de Zijper kust
Frank van Loo (Historische Vereniging De Zijpe), "Engelandvaarders vanaf de Zijper kust", in Zijper Historie Bladen, 27e jaargang, nr. 2, p. 14-17
Bekijk document
File pdf
De Schakel van het Genootschap Engelandvaarders nr. 17 - april 1983
p. 13-21: "De tijd stond even stil"
Bekijk document
File pdf
Oegstgeest in bange dagen 1940-1945
Hoofdstuk 3 p. 57-58 "Contact met Engeland"
Bekijk document