De Vlotters

In de zomer van 1943 ronselt Amsterdamsche Ballast Maatschappij (nu Ballast Nedam) arbeiders voor een project in Waldshut, aan de oever van de Rijn in Zuid-Duitsland. Zo'n 180 jonge, meest ongeschoolde medewerkers melden zich aan. Ze worden tewerkgesteld in een kamp dat onder Duits toezicht door Ballast wordt geleid. Er moet daar een elektrische waterkrachtcentrale worden gebouwd. Aan de overkant van de Rijn kun je Zwitserland zien liggen. De meesten gaan dan ook naar Waldshut, omdat ze hopen daarvandaan op een of andere manier naar Zwitserland te kunnen vluchten en eventueel nog te kunnen deelnemen aan de strijd tegen de nazi’s.

Al snel worden vluchtplannen gesmeed door een twintigtal jongens, waartoe ook Rex Bomans, de vertegenwoordiger van Ballast, behoort. Om bij de waterkant palen voor een damwand in de grond te kunnen slaan, wordt een stevig werkvlot gebouwd. Zodra ze daarmee klaar zijn, willen de Duitsers dat het vlot verwijderd wordt. De avond voordat dit gebeurt, nemen de twintig mannen hun laatste kans waar. Ze stappen op het vlot en peddelen met beddenplanken de 300 meter brede Rijn over naar Zwitserland. Daar aangekomen lopen ze naar het Zuiden, klimmen over prikkeldraadversperringen en worden gastvrij in een kroeg ontvangen.

De volgende dag worden ze in een militaire bus naar Aarau gebracht om te worden verhoord. Daarna worden de Vlotters her en der in Zwitserland in werkkampen geplaatst; anderen mogen een tijdje studeren. Op 21 december 1944 vertrekken ze vanuit Genève per trein naar Parijs; daar volgt een nieuwe medische keuring en worden ze ingedeeld bij de Nederlandse strijdkrachten. Velen gaan via Londen, Panama, Nieuw-Zeeland en Australië naar Nederlands-Indië; anderen vertrekken naar Noord-Frankrijk van waaruit zij vervolgens meehelpen bij de bevrijding van Nederland.

Zie voor een uitgebreider verhaal over de Vlotters: Sierk Planinga, 'De Vlotters', Nieuwsbrief De Schakel januari 2021, nr. 6, 11-13 (https://www.museumengelandvaarders.nl/wp-content/uploads/2024/06/De-Schakel-nr-6-april-2021.pdf).